In nieuwe koopwoningen wonen vooral huishoudens met een hoog inkomen. Nieuwe goedkopere corporatiewoningen worden vooral verhuurd aan huishoudens met een laag inkomen. Zij wonen veel minder vaak in een nieuwe koopwoning, ook als die volgens het woonbeleid van de overheid betaalbaar is. Dit blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) over woningprijzen en inkomens in de periode 2019 tot en met 2024.
Begin 2024 wonen 121 duizend mensen in 57 duizend nieuwbouwwoningen waarvan bekend is of ze in vallen of niet. Sinds 2019 kwamen er jaarlijks tussen de 52 duizend en 58 duizend particulier bij. Dit zijn vooral nieuwe koopwoningen (29 duizend in 2024), en in mindere mate private verhuur (15 duizend) of corporatiewoningen (12 duizend).
Nieuwe koopwoningen voor ongeveer een derde in goedkopere categorie
Nieuwe corporatiewoningen vallen bijna allemaal in de categorie betaalbaar (91 tot 95 procent per jaar). Bij nieuwe woningen is dat ongeveer de helft (47 tot 55 procent) en bij koopwoningen minder dan een derde (21 tot 32 procent).
| Corporatieverhuur | 2019 | 9,7 | 0,1 |
|---|---|---|---|
| Corporatieverhuur | 2020 | 9,6 | 0,2 |
| Corporatieverhuur | 2021 | 10,4 | 0,2 |
| Corporatieverhuur | 2022 | 11,6 | 0,1 |
| Corporatieverhuur | 2023 | 10,6 | 0,0 |
| Corporatieverhuur | 2024* | 11,4 | 0,1 |
| Private verhuur | 2019 | 5,9 | 3,6 |
| Private verhuur | 2020 | 6,4 | 4,5 |
| Private verhuur | 2021 | 5,8 | 4,7 |
| Private verhuur | 2022 | 6,8 | 4,5 |
| Private verhuur | 2023 | 9,3 | 5,4 |
| Private verhuur | 2024* | 7,3 | 6,0 |
| Koop | 2019 | 8,8 | 14,2 |
| Koop | 2020 | 10,1 | 19,8 |
| Koop | 2021 | 9,2 | 20,6 |
| Koop | 2022 | 9,9 | 19,6 |
| Koop | 2023 | 6,2 | 22,6 |
| Koop | 2024* | 6,7 | 22,3 |
| *voorlopige cijfers | |||
Nieuwe koopwoningen vooral naar hoge inkomens
Nieuwe corporatiewoningen worden vooral toegewezen aan huishoudens met (81 tot 84 procent van de woningen per jaar). Nieuwe, door particuliere eigenaren verhuurde woningen, komen vooral bij huishoudens met lage of middeninkomens terecht (samen 70 tot 82 procent per jaar). Nieuwe koopwoningen gaan vooral naar huishoudens met een hoog inkomen (tussen de 58 en 66 procent).
| Corporatieverhuur | 2019 | 8,6 | 1,5 | 0,2 |
|---|---|---|---|---|
| Corporatieverhuur | 2020 | 8,7 | 1,6 | 0,3 |
| Corporatieverhuur | 2021 | 9,2 | 1,7 | 0,3 |
| Corporatieverhuur | 2022 | 10,5 | 1,9 | 0,4 |
| Corporatieverhuur | 2023 | 9,6 | 1,7 | 0,3 |
| Corporatieverhuur | 2024* | 9,9 | 2,1 | 0,2 |
| Private verhuur | 2019 | 4,2 | 3,9 | 3,2 |
| Private verhuur | 2020 | 5,2 | 4,6 | 3,3 |
| Private verhuur | 2021 | 4,7 | 4,5 | 3,2 |
| Private verhuur | 2022 | 4,8 | 4,5 | 4,0 |
| Private verhuur | 2023 | 6,3 | 6,1 | 4,4 |
| Private verhuur | 2024* | 5,9 | 6,4 | 2,7 |
| Koop | 2019 | 3,6 | 8,8 | 17,7 |
| Koop | 2020 | 4,0 | 9,2 | 20,2 |
| Koop | 2021 | 3,8 | 8,0 | 18,6 |
| Koop | 2022 | 3,4 | 7,6 | 19,7 |
| Koop | 2023 | 3,6 | 7,5 | 18,0 |
| Koop | 2024* | 3,9 | 8,9 | 16,4 |
| * voorlopige cijfers | ||||
Een zeer klein deel van de goedkopere nieuwe corporatiewoningen komt terecht bij huishoudens met een hoog inkomen (tussen de 1 en 3 procent per jaar). Bij de goedkopere koopwoningen is het aandeel hoge inkomens een stuk groter (tussen 25 en 35 procent).
| Corporatieverhuur | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2019 | 8,1 | 1,4 | 0,1 | 84,4 | 14,6 | 1 |
| 2020 | 8 | 1,5 | 0,2 | 82,5 | 15,5 | 2,1 |
| 2021 | 8,6 | 1,6 | 0,2 | 82,7 | 15,4 | 1,9 |
| 2022 | 9,4 | 1,9 | 0,3 | 81 | 16,4 | 2,6 |
| 2023 | 8,7 | 1,7 | 0,2 | 82,1 | 16 | 1,9 |
| 2024* | 9,3 | 2 | 0,2 | 80,9 | 17,4 | 1,7 |
| Private verhuur | ||||||
| 2019 | 2,6 | 2,2 | 1 | 44,8 | 37,9 | 17,2 |
| 2020 | 3 | 2,5 | 0,9 | 46,9 | 39,1 | 14,1 |
| 2021 | 2,8 | 2,2 | 0,8 | 48,3 | 37,9 | 13,8 |
| 2022 | 2,8 | 2,8 | 1,2 | 41,2 | 41,2 | 17,6 |
| 2023 | 4 | 3,8 | 1,4 | 43,5 | 41,3 | 15,2 |
| 2024* | 3,3 | 3,3 | 0,7 | 45,2 | 45,2 | 9,6 |
| Koop | ||||||
| 2019 | 1,8 | 4,1 | 2,9 | 20,5 | 46,6 | 33 |
| 2020 | 2,3 | 4,5 | 3,4 | 22,5 | 44,1 | 33,3 |
| 2021 | 2,1 | 4 | 3,2 | 22,6 | 43 | 34,4 |
| 2022 | 1,9 | 3,9 | 4,1 | 19,2 | 39,4 | 41,4 |
| 2023 | 1,8 | 2,6 | 1,8 | 29 | 41,9 | 29 |
| 2024* | 2 | 3 | 1,7 | 29,9 | 44,8 | 25,4 |
| * voorlopige cijfers | ||||||
Middeninkomens vooral in nieuwe koopwoningen
Als huishoudens met een laag inkomen in een nieuwbouwwoning gaan wonen, dan is dit vooral in een corporatiewoning (50 procent in 2024), en wat minder vaak in een private huurwoning (30 procent) of in een koopwoning (20 procent). Bij middeninkomens is dit andersom: 12 procent gaat in een corporatiewoning wonen, 37 procent bij een particuliere verhuurder, en 51 procent in een nieuwe koopwoning.
Ouderen met laag inkomen soms in dure nieuwe koopwoning
Soms komen dure nieuwbouwkoopwoningen bij huishoudens met een laag inkomen terecht, bij afgerond 2 duizend woningen per jaar. In die gevallen gaat het vaak om oudere bewoners. In de onderzochte periode 2019-2024 heeft 31 tot 44 procent van deze huishoudens een 65-plusser als hoofdkostwinner. Tegenover het lage inkomen staat dan vaak een hoger vermogen van het huishouden. Het doorsneevermogen van de lage inkomens schommelde tussen de 330 en 506 duizend euro. Dat is een twee tot drie keer zo hoog vermogenspeil als van alle huishoudens met een hoog inkomen die in een dure nieuwbouwkoopwoning gaan wonen.
Grootste deel inkomen naar woonlasten bij private verhuur
Nieuwbouwbewoners die hun woning huren van een private verhuurder zijn in verhouding gemiddeld het grootste deel van hun inkomen kwijt aan woonlasten (tot 41 procent voor hooggeprijsde private verhuur in 2024). Voor huishoudens die in een nieuwe koopwoning zijn gaan wonen, zijn de lasten naar verhouding het laagst.
| Betaalbaar | Corporatieverhuur | 31,5 | 29,6 | 28,8 | 24,2 | 26,0 | 25,3 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Betaalbaar | Private verhuur | 32,1 | 31,1 | 31,8 | 29,8 | 31,5 | 32,1 |
| Betaalbaar | Koop | 22,0 | 21,3 | 19,9 | 17,0 | 19,9 | 19,1 |
| Hooggeprijsd | Private verhuur | 37,0 | 36,4 | 34,8 | 37,2 | 38,0 | 40,5 |
| Hooggeprijsd | Koop | 22,9 | 22,4 | 21,4 | 18,9 | 20,6 | 18,3 |
| * voorlopige cijfers | |||||||